دی ان ان evoq , دات نت نیوک ,dnn
پیشینه تاریخی استان البرز

استان البرز که هم اکنون قسمت قابل توجهی از فشار جمعیت و کم آبی تهران را تحمل می کند، از دوران پیش از تاریخ و باستان نیز سرزمینی پرجاذبه و مرکز آب و آبادانی بوده است .استعدادهاي طبیعی و منابع آبی فراوان سلسله جبال البرز، همچنین خاك حاصلخیز دامنه هاي البرز و دشت منتهی به آن براي اجتماعات بشري مناسب بوده است و دلیل آن آثار باستانی ارزشمندي است که در گوشه و کنار این جلگه وسیع و در حاشیه راههاي ارتباطی کهن قابل مشاهده است. تپه هاي آق تپه، مراد تپه و تپه مردآباد، قلعه هاي تاریخی تنگ گسیل و شهرستانک و آثار دوران اسلامی همچون برج میدانک مغولی، پل و کاروانسراي صفوي، کاخ  هاي قاجاري و کاخهاي رضاشاهی و محمدرضا شاهی حکایت از استمرار استقرارهاي پی در پی در این منطقه دارد.

 

سد کرج

اطلاعات موجود حاکی است که کرج مدتی جزء مازندران و زمانی قسمتی از ري بوده است و گاهی از روستاهاي طالقان یا شهرستانک محسوب می شده است. تا پیش از حمله مغول رفت و آمد کاروانها بیشتر از راهی بوده که از طریق سگزآباد و شهریار به ري می رفته است .از این دوره به بعد راه قزوین– کرج – ري به قبلی ترجیح داده شده است ولی اهمیت کرج در دوره صفوي به دلیل قرار گرفتن بر سر راه قزوین به تهران و تبریز بیشتر شده و کاروانسراها، پلها و قلعه هاي ایجاد شده در حاشیه این جاده به آن هویت بخشیده است.
از مورخین معتبري که از کرج یاد کرده، مقدسی است. وي در قرن چهارم هجري قمري از کرج به عنوان یکی از قراي ري نام برده است. در اوایل قرن هفتم هجري قمري یاقوت حموي نیز کرج را تابع ري دانسته است.
حمدالله مستوفی در قرن هشتم هجري قمري کن و کرج را از ولایات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه هاي عراق عجم از کوهرود نام می برد که ویژگی هاي آن به طور دقیق قابل تطبیق بر روي رودخانه کرج است.
در قرون میانه اسلام و پس از آن به ویژه در عهد آخرین پادشاهان صفوي که تهران مقر حکومتی دربار می شود، مسیر قزوین – کرج – تهران مورد توجه قرار می گیرد و به احتمال فراوان کاروانسراي صفوي کرج قابل انتساب به همین دوره است.

 

کاروانسرای شاه عباسی

باشکوهترین دوره تاریخی، دوره قاجاریه به ویژه عصر فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بوده است. در این دوره کرج به علت همجواري با پایتخت و قرارگرفتن بر سر راه ارتباطی سلطانیه و تبریز مورد توجه سلیمان میرزا نیز بوده است. مجموعه سلیمانیه کرج به این مقطع زمانی تعلق دارد. در همین دوران سپاهیان زیادي از منطقه عبور کرده و یادداشتهایی از خود بر جاي نهاده اند که براي دسترسی به اطلاعات جامع تر می توان به سفرنامه ها مراجعه کرد.

 

کاخ ناصرالدین شاه قاجار

در جزوه اي که تحت عنوان" شناسنامه شهرستان کرج" توسط فرمانداري این شهرستان تهیه شده در مورد وجه تسمیه نام کرج چنین آمده است:
کرج از کلمه کراج به معنی بانگ و فریاد است زیرا در تپه آتشگاه و کوههاي کلاك و قلعه دختر شهرستانک و بز قلعه اشتهارد در ایام تابستان براي خبر رساندن و دیده بانی آتش افروزي می شد و در موقع جنگ بدینوسیله از هجوم دشمنان با خبر می شدند، در آن روزگار ممکن است، نام کرج، کراج بوده است.
در فرهنگ نفیسی کرج به معنی گوي، گریبان، چاك و شکاف آمده و آن رودخانه ایست که در کوههاي شمال غربی ري جاري می شد و بلوك شهریار و ساوجبلاغ را مشروب می سازد و نام دهی است در کنار این رودخانه که پادشاهان قاجار در آنجا بناها و قصرهاي عالیه برپا نموده اند .همچنین در کتب مختلف آمده، لفظ کرج از کلمه کرژ به معنی کوهپایه است.
در مورد پیشینه تاریخی شهرستان کرج منابع مکتوب بسیار محدود است. براي پی بردن به تاریخ و گذشته آن و جبران این محدودیت، لازم است ابتدا آثار مادي و میراث هاي فرهنگی منطقه را جستجو کنیم و پس از دسترسی به مواد فرهنگی، آنها را شناسایی و معرفی نماییم تا بتوانیم راهگشاي پژوهشگران و باستان شناسانی باشیم که علاقه به تحقیقات گسترده تر در این محدوده از خاك ایران دارند و مایلند با شناساندن فرهنگ و تمدن این سرزمین زوایاي تاریک آن را روشن نمایند.
بررسیهاي باستان شناسی آثار فرهنگی – تاریخی و پژوهشها و مطالعات بعدي آن در هر مکانی کمک قابل توجهی به شناخت تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم، سنتها، مردم شناسی، جامعه شناسی و... می کند و بررسی حوزه فرمانداري کرج نیز به همین منظور انجام شده است.